ADHD: ಇದು ಮಗುವಿನ ತುಂಟತನವಲ್ಲ, ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಬೇಡುವ ಸ್ಥಿತಿ!

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶಾಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ "ಇವನು/ಇವಳು ಒಂದೆಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ", "ಓದಿನಲ್ಲಿ ಗಮನವೇ ಇಲ್ಲ", "ತುಂಬಾ ತುಂಟಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ" ಎಂಬ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪೋಷಕರಿಂದ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಂಟತನ ಅಥವಾ ಅಶಿಸ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೈಯುವುದು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) ಎಂಬ ನರಮಂಡಲಕ್ಕೆ (Neurodevelopmental) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿ ಇರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಹಲವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.

ಏನಿದು ADHD?

ADHD ಎಂಬುದು ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಗುವಿನ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಭಾವನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬಹುದು:

1. ಗಮನ ಕೊರತೆ (Inattention): ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಗಮನ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು, ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ಗಮನ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹರಿಯುವುದು, ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮರೆಯುವುದು.

2. ಅತಿಯಾದ ಚಟುವಟಿಕೆ (Hyperactivity): ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಇರುವುದು, ಸದಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಅಥವಾ ಏನಾದರೊಂದು ಕೈ-ಕಾಲು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು.

3. ಆತುರದ ವರ್ತನೆ (Impulsivity): ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸದೆ ತಕ್ಷಣ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇತರರು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಸರದಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯಲು ಸಹನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.

ಇದು ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವೇ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ADHD ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ (3 ರಿಂದ 6 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸದಿದ್ದರೆ, ಈ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹದಿಹರೆಯ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಕರ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು. ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲಸದ ಮೇಲಿನ ಗಮನ ಕೊರತೆ, ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ತುಂಟಾಟ ಮತ್ತು ADHD: ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ಮಕ್ಕಳು ಅಂದಮೇಲೆ ತುಂಟಾಟ, ಓಡುವುದು, ಹಠ ಮಾಡುವುದು ತೀರ ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಮಗುವಿನ ಈ ಎಲ್ಲ ಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬರೀ "ಸಾಮಾನ್ಯ ತುಂಟಾಟ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅದರ ಹಿಂದೆ ADHD (ಅಟೆನ್ಷನ್ ಡಿಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್) ನಂತಹ ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಂಡರೂ, ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.

೧. ಸನ್ನಿವೇಶ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತುಂಟಾಟ ಮಾಡುವ ಮಕ್ಕಳು ಆಟದ ಮೈದಾನ, ಮನೆ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅತಿಯಾಗಿ ಕುಣಿದಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಶಾಲೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ADHD ಇರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ಥಳದ ಅರಿವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆ, ಶಾಲೆ, ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭ ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯೂ ಅತಿಯಾದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ.

೨. ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಚಂಚಲತೆ ತೋರಿದರೂ, ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ—ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಟೂನ್, ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಅಥವಾ ಕಥೆ ಕೇಳುವಾಗ—ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತು ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ADHD ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಗಮನವಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬೇಗನೆ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

೩. ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಗುವಿಗೆ "ಬೇಡ", "ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರು" ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ಮುಖ ಗಂಭೀರ ಮಾಡಿದಾಗ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅವರಿಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯದ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕರೆ ತಕ್ಷಣ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ.

ADHD ಇರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಇದ್ದರೂ, ಮಿದುಳಿನ ನರಮಂಡಲದ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸದೆ ಆತುರದಿಂದ ಎತ್ತರದಿಂದ ಹಾರುವುದು ಅಥವಾ ಓಡುವ ವಾಹನದ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸಗಳಿಗೆ ಕೈಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

೪. ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳು ಆಟವಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ಸರದಿ (Turn) ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆಟದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ADHD ಇರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹನೆ ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ತಮ್ಮ ಸರದಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಇತರರ ಆಟ ಅಥವಾ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

೫. ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಮರೆವು

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸೋಮಾರಿ ಮಾಡಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ADHD ಇರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಶಾಲೆಯ ಹೋಮ್‌ವರ್ಕ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತಂದಿಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಬ್ಯಾಗ್, ಪೆನ್ಸಿಲ್, ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿ) ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಮರೆಯುವುದು ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ

ಸಾಮಾನ್ಯ ತುಂಟಾಟದ ಹಿಂದೆ ಉದ್ದೇಶ ಇರುತ್ತದೆ (ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಅಥವಾ ಮೋಜು ಮಾಡಲು). ಆದರೆ ADHD ವರ್ತನೆಯು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಶಿಸ್ತುಬಂಧನ ಮೀರುವಿಕೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಅವರ ಮಿದುಳಿನ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಪರಿಣಾಮ.

ಮಗುವಿನ ಈ ವರ್ತನೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ೬ ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದು, ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಬೈಯುವ ಬದಲು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರವೇನು?

ADHD ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಸೋಮಾರಿಗಳಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವರಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಮಾಜದ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಬೆಂಬಲ ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಸಹನೆ ವಹಿಸಿ: ಮಗುವಿನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಸಹನೆಯಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿ.

ಸಣ್ಣ ಗುರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ: ಮಗುವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ.

ದೈನಂದಿನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ (Routine): ಏಳುವುದು, ಓದುವುದು, ಆಟವಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಲಗುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ.

ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ (Positive Reinforcement): ಮಗು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿ. ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ

ADHD ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸುವ ರೋಗವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸೂಕ್ತ ವರ್ತನ ಥೆರಪಿ (Behavioral Therapy), ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಔಷಧೋಪಚಾರದ (Medication) ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳು ಕಲೆ, ಕ್ರೀಡೆ ಅಥವಾ ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಲ್ಲರು.

ADHD ಎನ್ನುವುದು ಮಗುವಿನ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಮಗುವಿನ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ಹಿಂಜರಿಯದೆ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಶಿಶು ತಜ್ಞರನ್ನು (Child Psychologist/Pediatrician) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರೀತಿ, ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಾವು ಈ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಉಜ್ವಲಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.