ವ್ಯಾಸ ಹುಣ್ಣಿಮೆ: ಜ್ಞಾನದೀವಿಗೆ ಬೆಳಗಿದ ಮಹಾಗುರುವಿನ ಸ್ಮರಣೆ.

ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ‘ವ್ಯಾಸ ಹುಣ್ಣಿಮೆ’ ಅಥವಾ ‘ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ’ ಎಂದು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸರಿಸಿ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವ ಸದ್ಗುರುಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಿನವಿದು.
ವ್ಯಾಸರ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಮಹತ್ವ
ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವೇದವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಥಮ ಗುರು ಎಂದು ಸಾರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೇದಗಳ ವಿಭಾಗ: ಅಪಾರವಾಗಿದ್ದ ಜ್ಞಾನರಾಶಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಲಿ ಎಂದು ವೇದಗಳನ್ನು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು ಅಥರ್ವವೇದ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದವರು ವೇದವ್ಯಾಸರು.
ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ಪುರಾಣಗಳು: ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾದ ‘ಮಹಾಭಾರತ’, ಧರ್ಮದ ಅಡಿಪಾಯವಾದ ‘ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ’ ಹಾಗೂ 18 ಮಹಾಪುರಾಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಮಾನವಕುಲದ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮೆ: ವೇದವ್ಯಾಸರ ಜನ್ಮದಿನ ಹಾಗೂ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ದಿನವೇ ಈ ವ್ಯಾಸ ಹುಣ್ಣಿಮೆ.
ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಹಿರಿಮೆ
"ಅಜ್ಞಾನ ತಿಮಿರಾಂಧಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಾಂಜನ ಶಲಾಕಯಾ |
"ಚಕ್ಷುರುನ್ಮೀಲಿತಂ ಯೇನ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀ ಗುರವೇ ನಮಃ ||
ಭಾರತೀಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುವಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಸ್ಥಾನ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದದ್ದು. 'ಗು' ಎಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಕತ್ತಲೆ, 'ರು' ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಬೆಳಕು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ತಾಯಿ ಮೊದಲ ಗುರುವಾದರೆ, ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ನಮಗೆ ಸರಿ-ತಪ್ಪುಗಳ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ಮಹನೀಯರು ಗುರುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವರೆಗೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಸಮಾಜದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಜೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಗುರುವಿಗಿದೆ. ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಮುನಿಗಳು, ಯತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ‘ಚಾತುರ್ಮಾಸ ವ್ರತ’ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ
ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ‘ಮಾಹಿತಿ’ (Information) ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಲದು; ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ‘ವಿವೇಕ’ (Wisdom) ಬೇಕು. ಆ ವಿವೇಕವನ್ನು ನೀಡಲು ಸದ್ಗುರುವಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನಮಗೆ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆದ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ವ್ಯಾಸ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ.
ವ್ಯಾಸ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವದ ಸಂಕೇತ. ನಮಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ, ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ತೀಡಿ ತೀಡಿದ ಗುರುಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದು ಗುರುವಿನ ಅಡಿಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿ, ಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಮಾಡೋಣ.