ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ ಗ್ರಾಮೀಣ ನಾರಿ: ಬೆವರಿನ ಹನಿಯಲ್ಲರಳುವ ಬದುಕಿನ ಭರವಸೆ

(-ಸುಧಾ ವಿಶ್ವನಾಥ , ಶಿರಗುಂಜಿ )

​ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆಲ್ಲ ಎದ್ದು, ಹದಿನೆಂಟು ಜನರೊಟ್ಟಿಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಅಡುಗೆ, ಸಗಣಿ ಬಳಿಯುವುದು, ಹಸುಗಳ ಆರೈಕೆ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರಿಗೆ ಉಪಚಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲೇ ವಸುಂಧರಾಗೆ ದಿನ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಡೀ ಸಂಸಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೊರಬಲ್ಲ ಆಕೆಗೆ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೂ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಮಗಳ ಶಾಲೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೂ ಗಂಡನ ಕೈ ಕಾಯುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುಜುಗರ ತರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಸುಂಧರಾ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಸುಮ್ಮನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದೆರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘದ ನೆರವಿನಿಂದ ರೊಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ನಾಟಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಳು. ಇಂದು ಆಕೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ, ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ನಾಲ್ಕೈದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸಿ ತನ್ನ ಕಾಲಮೇಲೆ ತಾನು ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ!

​ವಸುಂಧರಾಳ ಈ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬಳ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಬದುಕಿನ ನೊಗ ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯ ಕೈಗಳಿಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಉದಾಹರಣೆ. ಮಹಿಳೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲಳಾದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೀವದ ಗೆಲುವಲ್ಲ; ಇಡೀ ಕೂಡುಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮದ ಉದ್ಧಾರ.

​ಮಹಿಳೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗುವುದು ಏಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ?

• ​ಆತ್ಮಗೌರವದ ಉಸಿರು: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಎದುರು ಕೈಯೊಡ್ಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ತಪ್ಪಿ, "ನನ್ನ ಕಾಲಮೇಲೆ ನಾನು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂಬ ಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಆಕೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗು ತರುತ್ತದೆ.

• ​ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯ ಹೆಗಲು: ಗಂಡನೊಬ್ಬನ ಸಂಪಾದನೆಯೇ ಇಡೀ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಸಾಲದಿದ್ದಾಗ, ಮಹಿಳೆಯ ಸಣ್ಣ ಗಳಿಕೆಯು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

• ​ಮಕ್ಕಳ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ: ತಾಯಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರಳಾದರೆ, ಬಡತನದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ) ಶಿಕ್ಷಣ ಮೊಟಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

• ​ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು: ಮನೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೂ ಕೊಡುಗೆಯಿದ್ದಾಗ, ಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಮಾತಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಗೌರವ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

• ​ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಕವಚ: ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದಾಗ, ಮಹಿಳೆಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಸ್ವಂತ ದುಡಿತ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

​ಹಣ ಉಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತ್ಮೀಯ ಮಾರ್ಗಗಳು

​ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ, ದೊಡ್ಡ ಬಲ (ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು): ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ತನಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವು, ಆಪತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಂತೆ ಪೊರೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳದಿಂಗಳ ಊಟ , ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಹೊಸ ತಿನಿಸುಗಳ ಮಾಡಿ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯ ಎರಡಕ್ಕೂ ದಾರಿ ಆಗಬಹುದು .

​ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸುಲಭ ಆಸರೆ: 'ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮಾನ್ ಉಳಿತಾಯ ಪತ್ರ', ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯ ಆರ್‌ಡಿ (RD) ಹಾಗೂ 'ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ' ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

​ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅರಿವು: ಅನಗತ್ಯ ಆಡಂಬರ, ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳ ಅತಿಯಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಆ ಹಣವನ್ನು ತುರ್ತು ನಿಧಿಯಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವುದು. ಆನ್ ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಹಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಡದಷ್ಟೂ ಸಾಮಾನುಗಳಿಂದ ಮನೆ ತುಂಬಿಸದಂತೆ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು

​ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾನ್ಯ/ಧನ ಧಾನ್ಯ ಉಳಿತಾಯ: ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ 'ಚಿಟ್ ಫಂಡ್'ಗಳಂತಹ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಜೋಪಾನ ಮಾಡುವುದು. ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಕೈ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಹಸು ಮೆಣಸು ,ಟೊಮೆಟೊ ಅಂತಹ ದಿನ ಬಳಕೆಯ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುವುದು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಹಣ ಉಳಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು : ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಿಗ್ಗೀ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ತುಸು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಉಳಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಖುಷಿ ಪಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.

​ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಮಾರ್ಗಗಳು

ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ನೈಸ​ರ್ಗಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ: ರೊಟ್ಟಿ, ಮನೆಯ ಶೈಲಿಯ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಹಪ್ಪಳ, ಖಾರ ಮತ್ತು ಮನೆಮದ್ದು/ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು.

​ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಸುಬುಗಳು: ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನ ಡೈರಿ, ನಾಟಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಅಥವಾ ಮನೆ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲೇ ಸಾವಯವ ತರಕಾರಿ/ಅಣಬೆ ಬೆಳೆಯುವುದು.

​ಕೈಚಳಕ ಮತ್ತು ಕಲೆ: ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಅವರಿವರೊಂದಿಗೆ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯದೆ ಹೊಲಿಗೆ, ಎಂಬ್ರಾಯ್ಡರಿ, ಬಿದಿರು ಅಥವಾ ಸೆಣಬಿನ ಬುಟ್ಟಿ, ಹಾರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಂತಹ ಕರಕುಶಲ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

​ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ: ಸಣ್ಣ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ, ತರಕಾರಿ ಮಾರಾಟ, ಅಥವಾ ಬ್ಯೂಟಿ ಪಾರ್ಲರ್‌ನಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಊರಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು.

​ಸರ್ಕಾರಿ ಬಲ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ: 'ಸಂಜೀವಿನಿ' (NRLM) ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ 'ಮುದ್ರಾ' ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೌಶಲ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಸ್ವಂತ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.

​ವಸುಂಧರಾಳಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯ ಕೈಯಲ್ಲೂ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಬಾಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಹಾಸಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲು ಚಾಚು ಎನ್ನುವ ಮಾತು ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ .. ಆಕೆಗೆ ಕೊಂಚ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರೆ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ನಾಡನ್ನೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಳಗಬಲ್ಲಳು.